۱۳۹۸-۰۵-۱۶

مدل ارزیابی کیفیت و رتبه بندی کتاب کودک

در این پروژه مؤلفه ها و بخش های اصلی کتاب کودک معرفی و مدل ارزیابی و رتبه بندی آنها بر اساس معیارهای نشان طیب ارائه شده است. این سند می تواند مبنای ارزیابی های استاندارد کتاب کودک قرار گرفته و در رویدادهای مرتبط با کتاب کودک به عنوان مرجع ارزیابی کیفیت و رتبه بندی مورد استفاده قرار گیرد.

طراحي الگوي کتاب طيب فرآيند منظمي براي توسعه کتاب هاي طيب است که از پاسخگو بودن نتيجه نهايي به نيازهاي کودکان و نوجوانان اطمينان حاصل مي کند. ابزار و روش هاي طراحي الگوي کتاب طيب، در ابزار و فناوري مد نظر براي توسعه و تحويل کتاب طيب نهته است و اين کار به فرايند، روش، ابزار، و فنون طرحريزي الگوي کتاب طيب نياز دارد تا اطمينان حاصل شود که طراحي هاي نهايي براي کتاب کودک و نوجوان به الزامات و نيازهاي مخاطبين به بهترين شکل پاسخ مي دهد.

طراحي الگوي کتاب طيب، تأمين کننده فرآيند، روش ها، ابزارها، و فنون لازم براي از ميان برداشتن تمام ضعف هاي مربوط و در نتيجه حصول اطمينان از به حداقل رسيدن ضعف در کتاب هاي کودک و نوجوان مي باشد. شکل ذيل در سطح گسترده اي، مراحل اساسي الگوي کتاب طيب را نشان مي دهد.

5 مرحله اصلی در به نتیجه رساندن یک کتاب طیب بدین قرار است:

  1. شناسايي ويژگي هاي کودکان و نوجوانان نسبت به موضوع کتاب
  2. کشف نيازهاي کودکان و نوجوان پيرامون موضوع کتاب
  3. طراحي کتاب بر اساس فناوري يا کارکرد تخصصي با خلاقيت و نوآوري
  4. توسعه فرآيند رسيدن کتاب به دست مخاطب
  5. توسعه کنترل ها و انتقال به بهره برداري ها در مرحله دريافت بازخورد مخاطبين

 

اگر بخواهيم شاخص ها را به صورت کمي و قابل ارزيابي تدوين کنيم بايد حداقل آنها را در پنج دسته قرار دهيم و در اين پنج دسته ارزيابي کنيم:

ارزيابي محتوايي

بخش ارزيابي محتوايي حداقل خود شامل 9 مورد مي شود

  • تناسب موضوع با نياز مخاطب
  • تناسب محتوا با گروه مخاطب
  • ميزان جامعيت محتوا بر اساس موضوع
  • تناسب محتوا با موضوع
  • ميزان خلاقيت و نو آوري در محتوا
  • ميزان تناسب عنوان با محتواي اثر
  • ميزان جذابيت نسبت به ساير آثار مشابه
  • وضعيت کتاب به لحاظ منابع (اتقان)

خوب مي دانيم که ارضاي اين خواسته ها کار آساني نيست. اين ملاک هاي معنوي کتابهايي کودکان حتي مهمتر از ملاکهاي سنجشي است که براي کتاب هاي بزرگسالان در دست داريم.

ارزيابي روشي

شيوه مواجهه‌ي علمي نويسنده با موضوع کتاب يا همان ارزيابي روشي خود شامل اين نکات مي شود:

  • ميزان اعتبار منابع مورد استفاده (استفاده از مستندات ديني، لمي و ادبي معتبر)
  • ميزان استفاده از روش هاي علمي (با توجه به گروه سني مخاطب ويژگي هاي شخصي و روحي گروه مخاطب)
  • تناسب روش ارائه مطالب کتاب با موضوع کتاب و گروه مخاطب
  • ميزان رعايت امانت در استفاده از منابع (کپي رايت)
  • ميزان استفاده از مثال، شعر، داستان کوتاه و ... در تفهيم مطالب

ارزيابي زباني

ارزيابي زباني و يا ادبي خود شامل اين موارد مي شود:

  • ميزان رعايت قواعد نگارشي و کيفيت ساختار دستوري متن
  • ميزان رسا و روان بودن زبان متن در عين مختصر بودن
  • ويراست متناسب با گروه مخاطب
  • عدم استفاده از لغات نامانوس

ارزيابي ساختاري

هر کتاب داراي ساختاري است که ملاک هايي براي ارزيابي ساختاري آن مي توان بيان کرد که اهم آنها عبارتند از:

  • فصل بندي مناسب کتاب
  • ميزان پيوستگي و انسجام مطالب
  • ارائه جمع بندي مباحث و نتيجه گيري در انتهاي هر فصل
  • ميران ارائه فهرستهاي مناسب (مطالب، منابع، راهنما و ...)

ارزيابي ظاهري

مي توان ادعا کرد که ارزيابي ظاهري کتاب از جهتي مهمتر از ازيابي چهار بخش ديگر است زيرا مخاطب در مرحله اول با ظاهر کتاب ارتباط برقرار مي کند، لذا مهمترين شاخص ها در اين مرحله عبارتند از:

  • تناسب حجم اثر با گروه مخاطب
  • ميزان جذابيت طراحي جلد
  • ميزان انتقال پيام اثر در طراح جلد
  • ميزان تناسب قطع با گروه مخاطب
  • ميزان تناسب قطع با نوع اثر
  • ميزان نوآوري و خلاقيت در ظاهر اثر
  • ميزان جذابيت طراحي داخلي و صفحه آرايي
  • ميزان تناسب قلم (فونت) اثر با گروه مخاطب
  • ميزان تناسب رنگ و گروه مخاطب
  • کيفيت کاغذ
  • کيفيت چاپ

 

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود